In 2018 bijna altijd oplossing voor patiënt
Het aantal meldingen van mogelijke leveringsproblemen voor medicijnen is in 2018 gestegen. In 2017 waren er 536 meldingen, afgelopen jaar 1.390. Deze gaan over ongeveer 1.000 verschillende medicijnen. Dit blijkt uit de jaarrapportage 2018 van het Meldpunt geneesmiddelentekorten en –defecten. Daarin werken medicijnautoriteit CBG en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) samen. De stijging komt vooral doordat bedrijven beter bekend zijn met het Meldpunt. Maar ook nemen medicijntekorten toe.
Een melding betekent niet dat er echt een tekort is of komt. Bedrijven wordt gevraagd zo vroeg mogelijk een eventueel medicijntekort door te geven. Alleen dan kan op tijd gezocht worden naar oplossingen. In 2018 is voor bijna alle tekorten een oplossing voor de patiënt gevonden. Denk dan aan behandeling met een ander medicijn, hetzelfde medicijn met een andere sterkte of een medicijn uit een ander land.
Meest voorkomende oorzaak
De meest voorkomende oorzaak van gemelde leveringsproblemen was in 2018 een vertraging in de productie van een medicijn (52%). Leveringsproblemen door een toegenomen vraag wordt regelmatig gemeld (16%). Dit ontstaat vaak door een tekort aan een vergelijkbaar middel van een andere fabrikant. Daarnaast spelen problemen met planning en distributie een rol (14%). Bij 2% van de meldingen zijn bedrijfseconomische redenen oorzaak voor leveringsproblemen.
‘Het is heel vervelend voor patiënten, dokters en apothekers als er een leveringsprobleem van een medicijn is’, vinden CBG-voorzitter prof. dr. Ton de Boer en IGJ-hoofdinspecteur dr. Marina Eckenhausen. ‘Bij elke melding kijken we wat dit voor patiënten betekent, of er een tekort kan ontstaan en zo ja, hoe we een tekort kunnen voorkomen of oplossen. Gelukkig weten bedrijven het Meldpunt steeds beter te vinden en melden ze ook voordat er een werkelijk tekort ontstaat.’
Oplossingen medicijntekorten
Bij ieder mogelijk tekort schat het Meldpunt geneesmiddelentekorten- en defecten in wat het effect is voor patiënten. Gaat het bijvoorbeeld om een medicijn voor een levensbedreigende aandoening? Of geeft het overstappen op een ander middel grote problemen bij patiënten? Dan gaan CBG en de IGJ na of er voldoende alternatieven beschikbaar zijn in Nederland om een tekort te voorkomen. Waar mogelijk, wordt bedrijven gevraagd om extra medicijnen te leveren om zo het tekort op te vangen.
Zijn er geen of onvoldoende alternatieven? Dan kan het medicijn mogelijk uit het buitenland worden gehaald. Voor het vinden van oplossingen werkt het Meldpunt samen met het bedrijf dat het medicijn op de markt brengt en de Werkgroep Geneesmiddelentekorten. Daarin zitten o.a. apothekers, artsen, patiëntenverenigingen, farmaceutische bedrijven, groothandels, zorgverzekeraars en VWS.
Wat doen we met meldingen van (mogelijke) tekorten van medicijnen?
Handelsvergunninghouders van medicijnen zijn verplicht om een melding te doen bij het Meldpunt geneesmiddelentekorten en -defecten wanneer zij de handel van een medicijn stopzetten of onderbreken. Vanaf dat moment zetten we, samen met handelsvergunninghouders, groothandels, zorgverleners en patiëntenorganisaties, allerlei (combinaties van) acties in gang om een tekort te voorkomen of de impact van het tekort te beperken. Welke mogelijkheden zijn er? En wat merk je hier als patiënt van?
Melding over (mogelijk) tekort
Risicoanalyse
- Waarvoor gebruikt de patiënt het medicijn? Gaat het om een medicijn dat moeilijk vervangbaar is?
- Zijn er voldoende alternatieven beschikbaar met dezelfde werkzame stof van een andere fabrikant?
Mogelijkheden, o.a.
Wisselen van medicijn
- Is hetzelfde medicijn geregistreerd in een andere Europese lidstaat en is er een mogelijkheid om dit medicijn tijdelijk te leveren in Nederland?
- Is er een alternatief medicijn geregistreerd in Nederland met een vergelijkbare andere werkzame stof?
- Is er een alternatief medicijn geregistreerd binnen of buiten de Europese Unie? Is het mogelijk om dit medicijn te importeren?
- Is het mogelijk om een alternatief medicijn dat al geregistreerd is in een Europese lidstaat ook te registreren in Nederland?
Aanpassing in behandeling
- Is het mogelijk de behandeling met het medicijn te beperken tot groepen patiënten waar geen alternatief voor is?
- Is het mogelijk lager te doseren?
- Is het mogelijk de behandeling uit te stellen?
- Is het mogelijk om het medicijn (tijdelijk) voor een kortere periode mee te geven?
Wat merk je als patiënt?
Je krijgt een medicijn:
- met een ander uiterlijk, zelfde werkzame stof
- in een andere farmaceutische vorm, bijv. drankje in plaats van tablet
- met een andere vergelijkbare werkzame stof
- in een andere sterkte, bijv. 2x 50mg in plaats van 1x 100mg
- met een andere verpakking en/of bijsluiter, bijv. in een andere taal.
Of:
- Je kijkt samen met je zorgverlener naar een andere behandeling.
- Je kunt vaker kleinere hoeveelheden van je medicijn ophalen.
- Je krijgt een ander medicijn om het medicijn beschikbaar te houden voor patiënten die niet zonder kunnen.
Meld op tijd
Het CBG en IGJ roepen bedrijven op om goed en tijdig voorziene leveringsproblemen via het Meldpunt te melden. Op die manier kan naar een oplossing worden gezocht, om de gevolgen voor patiënten zo veel mogelijk te beperken.
Over het Meldpunt geneesmiddelentekorten en –defecten
Via het Meldpunt geneesmiddelentekorten en -defecten kunnen bedrijven een melding maken van medicijnen (op)nieuw in de handel brengen, stopzetten of onderbreken van de handel van een medicijn, een mogelijk medicijntekort en een kwaliteitsdefect.
De coördinatie van het Meldpunt geneesmiddelentekorten en -defecten ligt bij het CBG en de IGJ. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is opdrachtgever van het meldpunt.